Akupunkturun Tarihi Gelişim Süreci -Tanımı – Farklı Türleri – Bazı Kavramların Anlamı

‘‘ Her birimizin içindeki doğal iyileşme gücü ;

İyi olmamız için en büyük güçtür.’’

*  HİPOKRAT

İnsanlığın bildiği en eski tedavi yöntemlerinden ve Çin tıbbının bütünleyici parçalarından  biri olan akupunktur , özünü Çinlilerin kozmogoniye (evrenin oluşumu ile ilgili olan teoriler bütünü) ilişkin düşünce sisteminden almıştır. İnsan yaşayan evrenin bir parçası olarak kabul edilir (mikro kozmos ) ve tüm evrene (makro kozmos)  yayılmış olan evrensel gücün (Hayat enerjisi) insanında içinde olduğuna inanılır ve insan vücuduyla çevresi arasında sürekli bir enerji iletişiminin olduğu kabul edilir.

Akupunkturun tarihi gelişim süreci

Akupunktur uygulaması ilk kez yaklaşık 5000 yıl önce  Çin’de başlamış oradan kore ve Japonya ‘ya  17 yy da ise Cizvit misyonerleri aracılığıyla Avrupa’ya taşınmıştır.   Bir Türk hekimi olan  İbn-i Sina’da  1100 yıllarında enerji kanalları (akupunktur meridyenlerinden) bahsetmiş,nabız muayenesi ile hastalıkların detaylı bir şekilde teşhis edilmesini anlatmıştır.1972 yılında ABD’de dönemin başbakanın Çin’i ziyaretinden sonrada bu ülkede ve daha sonra tüm dünyada popüler bir tedavi haline gelmeye başlamış ve bugün WHO (Dünya sağlık örgütü ) ve NIH (Amerika sağlık dairesi ) tarafından akupunktur tedavisinin etkinliği kabul edilmiş ve birtakım hastalıklarda tek başına yada diğer tedavi yöntemleriyle birlikte kullanılması önerilmektedir.

Ülkemizde Akupunktur

1991 yılından beri akupunktur uygulamaları yasal olarak kabul görmüştür.  Sağlık Bakanlığı tarafından  fertlerin ve toplumun sağlığını korumak maksadı ve Ülkemizde akupunktur tedavisinin bilimsel yöntemlerle yapılması  için 17/09/2002  tarih ve 24879 sayılı resmi gazetede akupunktur tedavi yönetmeliği yayınlamıştır. Bu yönetmeliğe göre akupunktur yapacak kişilerin tabip olmaları ve mesleklerini Türkiye’de yasal olarak uygulama hakkı ile sağlık bakanlığınca düzenlenen ‘ ‘ akupunktur uygulama sertifikasına ‘ ‘ sahip olmaları gerekmektedir.

Akupunktur tanımı

Hastalıkların önlenmesi veya hastalık oluşmuş ise hastalığa yol açan  altta yatan gerçek neden yada nedenlerin  tedavisi amacıyla ( enerji dengesizliğinin düzeltilmesini sağlamak için) vücut yüzeyindeki  meridyenler(enerji kanalları) üzerinde  belirli aralıklarla dizilmiş bulunan akupunktur noktalarına  steril, tek kullanımlık,değişik çap ve boylardaki  altın ,gümüş veya çelikten yapılmış özel  iğnelerinin batırılma işlemi  olarak tarif edilmektedir.

Akupunkturun farklı türleri

• Geleneksel Çin Tıbbı (TCM) Uygulama Yöntemleri
• Japon Akupunktur Uygulaması
• Kore El Akupunktur Uygulaması
• Kulak Akupunkturu
• Scalp Akupunktur
• İğnesiz Akupunktur Yöntemleri

Akupunktur da bazı kavramların anlamı

1-Qi (Yaşam Enerjisi)

Geleneksel Çin tıbbı, bedendeki ana organların ve sistemlerin  çalışmasını kontrol eden bir ” hayat gücü” olduğunu söyler. Bu hayat gücü ya da Ch’i enerjisi, meridyen olarak tanımlanan belirli hatları izleyerek, bir organdan diğerine, her zaman aynı yönde hareket eder

Yaşam enerjisinin değişik kültürlerde farklı isimler aldığını görüyoruz.

-Almanca’da ”dynamis”,

-Çin’de “chi”,

-Japonya’da “ki”,

-Hindistan’da “prana”,

-Sufizm’de “baraka”

-Life Force

-Vital Force

-Bio energy gibi

2-Akupunktur meridyeni(enerji kanalları)

Vücudun üzerinde dolaşan yaşam enerjisinin (Qi enerjisi) hareket ettiği kanallardır.

3-Akupuktur noktaları

Enerji kanalları üzerinde bulunan ve enerji akışının kontrol ve düzenlemesini yapan  noktalardır.

Akupunktur felsefesine göre insanın sağlıklı olma durumu

GÇT(Geleneksel Çin Tıbbı) na göre tüm evrene yayılmış olan yaşam enerjisinin, insanlarında içinde olduğu ve  bu yaşam enerjisinin (Qi enerjisi) vücutta  ana organların(kalp,akciğer.. )  ve sistemlerin (dolaşım,sindirim ..) çalışmasını sağladığı kabul edilmektedir.Yaşam enerjisi   bu görevi yapabilmesi için  vücudumuzda meridyen olarak adlandırılan enerji kanalları arasında  günün saatlerine,günlere ve mevsimlere bağlı olarak bir doğal denge  ve ritimde  her zaman aynı yönde hareket eder.

 Hayat enerjisinin her bir meridyende yeterli kuvvet ve miktarda serbestçe dolaşması sonucu bedenin kendi içinde ve aynı zamanda dış çevreyle olan iletişiminde bir  dengenin kurulması sonucu insanlarda ve diğer canlılarda sağlıklı olma durumunun (kişinin bedenen, ruhen ve sosyal olarak tam bir iyilik halinde olması )  ortaya çıktığı kabul edilmektedir.

Akupunktur felsefesine göre hastalık oluşumu

İnsan vücudu değişen dış ve iç şartlara belirli düzeyde bir uyum sağlar.   Eğer, uyum yeteneğinin üzerinde fiziksel ,zihinsel ve ruhsal etkilere maruz kalırsa enerji kanalları üzerinde çeşitli seviyelerde (bunlar akupunktur noktalarıdır) tıkanıklıklar oluşmakta ve bu nedenle hayat enerjisinin kanallar içinde olan  doğal akışındaki dengenin( yin- yang ve beş element’ te enerji dengesizliği) bozulması sonucu hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı kabul edilmektedir.

Akupunktur felsefesine göre  hastalık etkenleri

1-Dış etkenler

-Rüzgar

-Soğuk

-Yaz sıcağı

-Rutubet

-Kuruluk

-Ateş’tir.

2-Duygusal faktörler

-Neşe

-Kızgınlık,

-Melankoli,

-Endişe,

-Korku,

-Dehşet.

3-Yanlış beslenme

4-Aşırı yorgunluk hali

5-Fiziksel egzersiz eksikliği

6-Travmatik yaralanmalar.

7- Genetik faktörler

8- Parazitler

Akupunktur yapan bir hekimin hastaya yaklaşımı

‘ ‘ Hekimlerin yaptığı en büyük hata ;

ruhu düşünmeden yalnız bedeni

tedaviye teşebbüs etmeleridir .’ ‘

EFLATUN

Günümüz de uygulanan  klasik tıp hekimliği anlayışından  daha farklı olarak hastaya bakar

1-Hekim hastayı beden ,ruh ve zihni ile birlikte bir bütün olarak değerlendirir,

2-Hastalığın altta yatan gerçek neden / nedenlerini  araştırır,

3-Hastalığa yol açan enerji dengesizliğinin   nedenini ortadan kaldırmaya yönelik tedavi planlar,

4-Hastayı iyileştirmeyi ve sağlıklı kalmasını amaçlar,

5- Hasta kişinin yenilenmesinin , canlılığının ve mümkün olan gerçek potansiyelinin ortaya çıkmasını sağlar.

Akupunktur tedavisini uygulayan hekimin amacı

Akupunktur felsefesine göre hastalıkların gerçek nedeni olarak kabul edilen vücuttaki enerji dengesizliğinin(yin-yang ve beş element) uygulanan akupunktur yöntemi ile düzeltilmesi sonucu ;  kişide bedensel, zihinsel , ruhsal  ve aynı zamanda kişinin  çevresiyle olan ilişkilerinde de bir denge ve uyumun sağlanır.

Akupunkturla tedavi için yaklaşık olarak vücudumuzda  800 civarında  akupunktur noktasının olduğu kabul edilmekte fakat bu noktaların hepsi aktif olarak kullanılmamaktadır.

Akupunktur  uzmanının  teşhis yöntemleri

Akupunktur uygulayan bir hekim klasik  batı tıbbını uygulayan bir meslektaşı gibi daha çok fiziksel hastalık belirtileriyle uğraşıp  hastalığa isim koyma çabası içinde değildir.Hastanın şikayetlerini dinleyerek hastalığa isim konmuş olmasının (örneğin ;yüksek tansiyon ,migren,astma gibi hastalıklarda )  hastaya yaklaşımda yardımcı olduğuna fakat hastalığın gerçek nedeninin tedavisinde doğrudan bir yararının  olmadığına inanılır.

Hastalığın gerçek neden yada nedenlerini bulmak  hastanın fiziksel , zihinsel ve ruhsal durumunun ortaya çıkarabilmek ve enerji dengesizliğini anlayabilmek için ;

• Sorular yöneltir,
• Hastanın ifadelerini ve sesini dinler,
• Hastanın genel görünümüne ,giyim tarzına, yüzüne,gözüne ,diline ve cildine bakar,
• Geçmiş yaşamının kişiye etkilerini hissederek, nabzını dinler

Bu yöntemlere ilaveten  modern tıp yöntemlerinden de ihtiyaç duyduğunda  faydalanmak ve farklı branşlar ile hastayı birlikte değerlendirmek teşhis ve tedavi açısından oldukça faydalı olmaktadır.